Łucja z Lammermooru

Donizetti po raz kolejny otwiera Bydgoski Festiwal Operowy. Dwa lata temu inaugurował go „Don Pasquale” w reżyserii Pawła Szkotaka, w tym roku Thaddeus Strassberger sięgnął właśnie po tragiczną historię sporu rodów Ashtonów i Ravenswoodów. Wybitny reżyser znany jest z tworzenia „teatru totalnego”, stanowiącego całościową wizję artystyczną. Sam projektuje scenografie, a estetyka jego widowisk przypomina tableau vivant („żywe obrazy”), co zdecydowanie widać w jego bydgoskiej inscenizacji.

(...)
Akcja „Łucji…” przenosi nas do XVI-wiecznej Szkocji, która – zgodnie z regułami gatunku – ukazana jest w romantycznej stylistyce. Scenografia utrzymana jest w estetyce obrazów Petera Grahama oraz Caspara Davida Friedricha, przedstawiających mroczne i zamglone Highlands. (...)

Bydgoska inscenizacja funkcjonuje na kilku poziomach. Pierwszym z nich jest konflikt natury i cywilizacji. Z jednej strony mamy tu świat niemal mitycznej dzikiej przyrody, ukazanej poprzez watahy wilków czy sylwetkę Alisy (Darina Gapić), ucharakteryzowanej na babę leśną. Z drugiej strony jest świat cywilizacji, symbolizowany przez ubranych w czarne kostiumy mieszkańców dworu, a także postępowanie cynicznych Henryka i Rajmunda. Wymowne jest ukazanie w jednej ze scen reprodukcji „Eksperymentu z ptakiem w pompie powietrznej” Wrighta. Wielki obraz postrzegany jest jako ambiwalentna reprezentacja epoki oświecenia, ukazująca zarówno jej blaski (fascynację nauką i odkryciami), jak i cienie (dylematy moralne, obawy dotyczące przyszłości). Ze zderzenia tych dwóch porządków tworzy się główna oś przedstawienia.
 A przecież główną ofiarą, tym ptakiem, zdaje się być tu Łucja. Sama pochodzi z pierwotnego, naturalnego porządku. Miłość Łucji jest niewinna i czysta, co podkreśla zresztą jej biała suknia, stojąca w kontrze do wspominanej czerni dominującej na dworze lorda Artura. Protagonistka zostaje zmanipulowana przez swojego brata i odrzuca szczere uczucie Edgara (Piotr Kalina). Jej rosnące obawy świetnie wyraża scena przy fontannie, w której wokół kobiety tworzy się orszak rudowłosych niewiast ubranych w białe suknie. Są one wyrazicielkami jej myśli i emocji, będąc zarazem odniesieniem do losu ducha zamordowanej niegdyś kobiety. Świetnie podkreśla to choreografia Marii Martins, bydgoskiej solistki baletowej, doskonale znanej miejscowej publiczności m.in. z roli zmysłowej Carmen z ubiegłorocznej inscenizacji Johana Ingera.

Znakomita jest tutaj Magdalena Stefaniak jako tytułowa Łucja. Spokojnie rozwija swoją rolę – od poruszającego duetu z Edgarem, przez poczucie osaczenia w scenach z bratem, po oszałamiającą arię szaleństwa w ostatnim akcie. Jej dotychczas targana emocjami twarz przechodzi wtedy w szaleńczą pewność, a biel sukni spływa czerwienią krwi. Śpiewaczka wchodzi w piękny dialog z fletem, zarówno technicznie, jak i interpretacyjnie wygrywając całą amplitudę emocji towarzyszących jej bohaterce.
 Tragedię Łucji podkreśla również fakt, że – inaczej niż w libretcie – do jej śmierci przyczynia się brat, skręcający jej kark w momencie, gdy kobieta leży na katafalku. Henryk Sławomira Kowalewskiego to konsekwentne studium cynizmu i surowej politycznej gry, jakże odmiennych od delikatnej emocjonalności jego siostry. Śpiewak podkreśla rosnące poczucie zarówno moralnej, jak i politycznej przegranej swojego bohatera. Zaznacza je także śmierć Edgara, który nie popełnia samobójstwa, lecz otrzymuje zdradziecki strzał. Gorycz Henryka wybrzmiewa wtedy w całej krasie.
 Dramatowi głównych postaci towarzyszą efektowne sceny zbiorowe. W teatrze Strassbergera poszczególne sekwencje stają się „żywymi obrazami”, plastycznymi kadrami pełnymi zaskakujących detali. Choreografie grupowe wzmacniają jednocześnie relacje i napięcia zawarte w spektaklu. To wygrywanie dychotomii natury i cywilizacji oraz niewinności i grzechu stanowi o scenicznej sile bydgoskiego przedstawienia, okraszonego muzyką w znakomitym wykonaniu orkiestry Opery Nova.

Między światami - Szymon Spichalski, TeatrdlaWszystkich.pl

To chyba najbardziej kompletne dzieło artystów Opery Nova. „Łucja z Lammermooru” obezwładnia urodą obrazu i wirtuozerią dźwięku. Ucztą rozpoczął się XXXII Bydgoski Festiwal Operowy.

Z każdą minuta, każdą koloraturą słynnej arii  „Il dolce suono… Spargi d’amaro pianto” w wykonaniu Yulii Zasimovej podczas sobotniej premiery zapadałam się coraz głębiej w fotel. Głos szybował, by nagle spaść niemal pod stopy. Obraz umazanej krwią niechcianego małżonka Łucji wwiercał się w oczy. Cisza między dźwiękami tylko podkreślała ich krystaliczność, a odłamki lustra, w których przeglądała się coraz bardziej popadająca w obłęd bohaterka - tylko zwielokrotniały przekaz. Maestria.

(...)
Artyści z bydgoskiej Opery Nova pod kierunkiem Thaddeusa Strassbergera (przyjechał nad Brdę wprost z Werony, gdzie reżyserował widowiskowe zakończenie Zimowych Igrzysk Olimpijskich) wznieśli się daleko poza swoje możliwości.
 Ta „Łucja...” jest kompletna w obrazie i dźwięku. Obezwładnia rozmachem, pomysłami scenicznymi.

(...)
Maestro Tomasz Tokarczyk prowadzi orkiestrę dynamicznie, pozwala muzyce wylewać się na scenę, zagarniać postacie.

(...)
Niezwykłą lekkość uzyskał balet driad (choreografia Maria Martins), zaś chór pod kierunkiem Kai Potrzebskiej odziany z połyskliwe czarne XIX-wieczne stroje był kontrapunktem dla głównych bohaterów.

Rozpoczął się XXXII Bydgoski Festiwal Operowy. Łucja między harfą a fletem. Opera jak obraz malowana - Alicja Polewska, Express Bydgoski/Gazeta Pomorska 

Thaddeus Strassberger światowej sławy reżyser, scenograf i kostiumolog w jednej osobie, stworzył na bydgoskiej scenie dzieło będące szczytem doskonałości nie tylko reżyserskiej, ale też artyzmu i wizualnej oryginalności . Urodą zachwyca a podtekstem przeraża malownicza scena w jednym z pokoi rodziny Asthonów, będąca protestem przeciw okrutnym, charakterystycznym dla XVIII wieku pseudonaukowym eksperymentom. Szklane gabloty, w których umieszczono kolorowe wypreparowane martwe ptaki i malowidło "Eksperyment z ptakiem w pompie powietrznej" Josepha Wright of Derby. w głębi sceny (...)

Z minuty na minutę widzowie są zaskakiwani coraz to bardziej fantastycznymi pomysłami inscenizacyjnymi i ciekawymi, coraz też bardziej perfekcyjnie wykonanymi i wykorzystywanymi rekwizytami czy kostiumami. Zachwyt budzi pojawienie się przecudnie śpiewającego i z ogromną gracją poruszającego się w tańcu, na czarno odzianego w wytworne, wykonane z niezwykłą perfekcją, zapowiadające żałobę stroje Chóru. (...)

Ten spektakl zapewne na długo pozostanie w pamięci festiwalowej publiczności.

Piękny akord na powitanie - Anita Nowak, e-teatr.pl

W „Salonie klasycznym” XXXII Bydgoski Festiwal Operowy - relacja z inauguracji festiwalu oraz premiery „Flisaka” na Operowym Forum Młodych - materiał Magdy Jasińskiej z Polskiego Radia PiK

Premiera opery „Łucja z Lammermooru” Gaetano Donizettiego inauguruje XXXII Bydgoski Festiwal Operowy - magazyn „Po oklaskach” TVP3 Bydgoszcz (wydanie z 26.04.2026)