Miejsce, w którym dziś wznosi się Opera Nova, przez stulecia zmieniało swoje oblicze. Zanim stało się przestrzenią sztuki i kultury wysokiej, było świadkiem narodzin miasta, rozwoju handlu, życia religijnego i przemian urbanistycznych Bydgoszcz. Wystawa „Od średniowiecznego portu po kulturę wysoką” zaprasza do odkrycia tej wielowarstwowej historii – zapisanej w ziemi, wodzie i architekturze.

Impulsem do jej powstania były badania archeologiczne przeprowadzone na terenie Opery Nova. Wydobyte spod ziemi znaleziska odsłoniły fascynujące ślady dawnego osadnictwa: od średniowiecznych struktur portowych i kanałów wodnych, przez funkcjonujący tu niegdyś klasztor Karmelitów, aż po artefakty z XIX i XX wieku. Każdy z nich opowiada fragment historii miejsca, które przez wieki pozostawało w nieustannym ruchu – tak jak woda, z którą Bydgoszcz jest nierozerwalnie związana.

Sercem wystawy jest animowany film prowadzony wzdłuż osi czasu. W atrakcyjnej wizualnie formie przeprowadza on widza przez kolejne epoki, ukazując przemiany krajobrazowe i architektoniczne tego obszaru. Archiwalne fotografie ożywają dzięki technikom paralaksy 2D, rekonstrukcjom 3D nieistniejących już obiektów oraz nowoczesnym wizualizacjom, tworzonym także z wykorzystaniem narzędzi AI. Inspirowana dawnymi biegami kanałów, symboliką wody i charakterystyczną architekturą Opery narracja płynnie prowadzi ku współczesności – a jej finałem jest wizja przyszłości Opery Nova i otaczającej ją przestrzeni po planowanej rozbudowie.

Ważnym elementem ekspozycji są autentyczne zabytki: artefakty archeologiczne - numizmaty i przedmioty codziennego użytku, które pozwalają dosłownie dotknąć przeszłości. Zestawione z nowoczesną warstwą multimedialną tworzą opowieść łączącą naukę, technologię i emocje.

Prezentowana na górnym foyer Opery ekspozycja „Od średniowiecznego portu po kulturę wysoką” to zaproszenie do spojrzenia na Operę Nova nie tylko jako na scenę artystycznych wydarzeń, lecz także jako na punkt styku historii, tożsamości i nowoczesności – miejsce, w którym przeszłość nadal rezonuje w teraźniejszości.

Oto część zabytków odkrytych podczas badań archeologicznych przy inwestycji ,,Rozbudowa Opery Nova w Bydgoszczy o IV krąg wraz z infrastrukturą parkingową”
 

PIECZĘĆ (SZKŁO BUTELKOWE)

Szklana pieczęć butelkowa z 2. poł. XIX w. Pierwotnie znajdowała się na korpusie butelki. Inskrypcja: (?). P. RUNAU. Pieczęcie tego typu wykonywano z przytapianych na gotowych już butelkach krążków szkła, na których za pomocą tłoka wyciskano pożądany stempel.

MONETA: BORATYNKA

Boratynka to potoczna, nieoficjalna nazwa miedzianego szeląga króla Jana II Kazimierza Wazy, emitowanego w Rzeczypospolitej w latach 1659-1668. Nazwa pochodziła od zarządcy mennicy krakowskiej, Tytusa Liwiusza Boratiniego. Była to mała moneta o średnicy ok. 16 mm i wadze 1,0 – 1,35 g. Na awersie przedstawione było popiersie króla Jana Kazimierza w wieńcu laurowym, na rewersie zaś polski orzeł z tarczą herbową Wazów (dla Korony) lub Pogoń (dla Litwy). 

PODKOWA 

Żelazna, owalna, duża podkowa. Przodek podkowy ze stokiem. W część przeziemnej otwory oraz rowki na główki podkowiaków.

KULKA OŁOWIANA (POCISK MUSZKIETOWY)

Odlewana z ołowiu kulka (pocisk) do broni gładkolufowej w typie muszkietu. Pochodzi z okresu powstania kościuszkowskiego, kiedy to 2.10.1794 r. wojska polskie pod dowództwem gen. Jana Henryka Dąbrowskiego zdobyły szturmem Bydgoszcz, pokonując pruską załogę. Walki toczyły się wówczas m.in. na Przedmieściu Gdańskim.

TABLICZKA ZNAMIONOWA 

Tabliczka znamionowa urządzenia (zbiornika) w pojemności 200 litrów i masie 56 kg, wykonanego w 1930 r. dla Wojska Polskiego.

KLUCZ DO ZAMKA 

Stalowy klucz do zamka z przełomu XIX/XX w. Składa się z kabłąkowatej główki (uchwytu), trzonka oraz pióra.

CYBUCH OD FAJKI  

Fragment cybucha fajki kaolinitowej z XVIII w. Profilowany, zdobiony, wykonany z białej, szlachetnej gliny kaolinitowej, wypalanej w piecach. Pierwotnie stanowił fragment fajki jednorodnej, składającej się z cylindrycznej główki, cybucha i ustnika.

MONETA: 20 GROSZY 

Aluminiowa moneta o nominale 20 groszy z czasów PRL-u.